nova eldono 170912

Aperis nova versio de la traduko pri la Libro pri la bestoj. En ĉi tiu nova traduko oni faris malmultajn modifojn, apenaŭ percepteblajn, sed ja malaperis iun gramatikan eraron. La verkon oni povas elŝuti en normo pdf. Oni faris tri malsamajn aranĝojn de la sama teksto. En ĉi tiu dosiero la literoj estas tre grandaj (25) ĉar ĉi tiel oni povas legi la pdf-on per poŝtelefono aŭ tabulkomputilo. Ekzistas ankaŭ du aliaj versioj kun litergrandeco 12, la unua en unu kolono, kaj la dua en du kolonoj. Ĉiu elektu tiun kiu ŝajnos pli komforta por legado.

 

Verŝajne iu biblioteko aŭ arĥivejo volas disponi paperan version de la teksto. Ĝis la momento ne estas alia solvo ol printi la tekston per siaj propraj rimedoj. Oni ne scias ĉu la pdf-dosiero estos legebla aŭ atingebla por la venontaj jarcentoj. Tial estus bone ke bibliotekoj aŭ arĥivejoj printu ĝin kun la celo ke restu papera dokumento pri ĉi tiu verko por la venontaj generacioj.

Advertisements

kelkaj vortoj de la tradukinto

Mi sentas la neceson klarigi kelkajn detalojn pri mia traduko. Unue la protagonisto de la verko: temas pri vulpo. Kaj la ceteraj rolpersonoj estas ankaŭ bestoj. La nomo de la specio funkcias kiel persona nomo de la rolulo, kaj ĉiuj roluloj oni nomas per la nomo de la besto, kaj en multaj nuntempaj eldonoj la nomo de la specio aperas kun komenca majusklo kvazaŭ temus pri la nomo de la rolulo. Sed en la originalo, la protagoniston, la vulpon, oni ne nomas per la komuna nomo “volp” (en la kataluna mezepoka lingvo) sed per propra nomo Renard, sed ŝajnas ke en la franca mezepoka lingvo oni uzis la vorton “renard” por nomi vulpojn.

Kiel ajn mi decidis en la traduko nomi la vulpon ne per la propra nomo Renard, sed simple paroli pri “la vulpo”.

Alia detalo estas la pronomo uzata por la roluloj. Mi decidis uzi ĝenerale la pronomon “li” por ĉiuj bestoj (se ne estis specife indikita ilia femaleco), kaj uzi la pronomon “ŝi” por la vulpo. Ĉi tiu sistemo ŝajnas al mi utila ĉar en multaj situacioj interparolas la vulpo kun aliaj bestoj, kaj sekve oni tuj scias ke “ŝi” korespondas al la vulpo kaj “li” al la alia besto. Oni demandos al mi: “Kial vi diras ‘vulpo’ kaj ne ‘vulpino’.

La esperantan sistemon uzi la sufikson IN por indiki femalecon, kaj en la kazo de besto uzi la radikon VIR por indiki masklecon mi malŝategas. Se paroli pri bestoj mi preferas ne indiki la sekson, kaj en la neceso inidiki ĝin mi preferas fari per la adjectivoj MASKLA kaj FEMALA.

Libro pri la bestoj

La Libro pri la bestoj estas la sepa parto de la romano Libro pri mirindaĵoj de Ramon Llull. Ĝi estas serioza teorio pri la politiko en formo de fabelo. La intrigo estas malsimpla, sed en ĝi havas apartan lokon la artifikoj de la vulpo por kontroli la politikan potencon, kaj plenumi ĝin el dua loko. La bestojn de la fabelo la aŭtoro ĉerpis el orientaj fontoj.

Verŝajne Llull verkis la libron por la reĝo Filipo la 4-a, kun kiu la aŭtoro havis politikajn kontaktojn dum la verkado. Kaj la celo de la teksto estas helpi regantojn pri la politikaj aferoj. La fabelo havis sian propran historion kaj oni plurfoje eldonis kaj tradukis ĝin aparte.

Libro pri mirindaĵoj

La libro pri mirindaĵoj (titolo de la originalo: Llibre de meravelles) estis unu el la du grandaj romanoj kiujn verkis Ramon Llull. Temas pri instrua romano kiun Llull verkis dum vizito en Parizo, inter 1287 kaj 1289. La protagonisto, Felikso, estas pilgrimo kiu observas la realon malkovrante kun dolorplena surprizo la distancon inter la homa konduto kaj la Dia ordo de la kreaĵaro.

La vojaĝoj de Felikso proponas itineron tra la enciklopediaj konoj de la 13a jarcento en Eŭropo, tiel ke la 10 partoj de la libro koincidas kun la subjektoj de la Arto de Ramon Llull: Dio, la anĝeloj, la ĉielo, la elementoj, la vegetaĵoj, la mineraloj, la bestoj, la homo, la paradizo kaj la infero. La du unuaj kaj la du lastaj partoj informas pri teologio kaj natura filozofio. La ceteraj traktas pri morala filozofio, kun la centro en la libroj pri la bestoj kaj pri la homoj.

La romano miksas la rakontadon kun la dialogado, tipe de la mezepokaj intrucelaj tekstoj. Preskaŭ ĉio, kio okazas en la romano, reprezentas alion. La majstroj, kiujn renkontas Felikso, klarigas liajn dubojn pere de ekzemploj kaj alegorioj.